Finansowanie samorządu terytorialnego

Wprowadzenie    7

1.    Subsydiarność – decentralizacja – autonomia    11
1.1.    Zasada subsydiarności (pomocniczości)    11
1.2.    Decentralizacja państwa    13
1.2.1.    Kraje silnie scentralizowane    16
1.2.2.    Kraje unitarne o ograniczonej samorządności    16
1.2.3.    Kraje unitarne zdecentralizowane    17
1.2.4.    Kraje o silnej orientacji regionalnej    18
1.2.5.    Kraje federalne    18
1.2.6.    Polska    20
1.3.    Autonomia jednostek samorządu terytorialnego – istota, wymiary, determinanty    20
1.4.    Autonomia finansowa a recentralizacja    23
1.5.    Pomiar autonomii finansowej – zagadnienia wstępne    24

2.    System finansowania jednostek samorządu terytorialnego w Polsce    27
2.1.    Dochody podatkowe i niepodatkowe jednostek samorządu terytorialnego     27
2.1.1.    Dochody podatkowe    27
2.1.2.    Dochody niepodatkowe    32
2.2.    Dochody majątkowe i bieżące (niemajątkowe) jednostek samorządu terytorialnego    33
2.3.    Dochody własne, subwencja ogólna i dotacje celowe    35
2.3.1.    Dotacje celowe     38
2.3.2.    Subwencja ogólna – istota i mechanizm redystrybucyjny    42
2.3.3.    Dochody własne jednostek samorządu terytorialnego    46

3.    Znaczenie dochodów podatkowych jednostek samorządu terytorialnego    53
3.1.    Podatek od nieruchomości    53
3.1.1.    Europejskie modele podatku od nieruchomości    54
3.1.2.    Funkcje i znaczenie podatku od nieruchomości    57
3.1.3.    Podatek od nieruchomości w Polsce    58
3.2.    Podatek rolny    62
3.3.    Podatek leśny    65
3.4.    Podatek od środków transportowych    68
3.5.    Karta podatkowa jako opodatkowanie działalności gospodarczej osób fizycznych    71
3.6.    Podatek od spadków i darowizn    71
3.7.    Podatek od czynności cywilnoprawnych    72
3.8.    Dochody z tytułu udziału w podatku dochodowym od osób fizycznych oraz podatku dochodowym od osób prawnych    73
3.9.    Dylematy interpretacyjno-klasyfikacyjne    77

4.    Dług w finansowaniu jednostek samorządu terytorialnego    79
4.1.    Instrumenty dłużne    79
4.1.1.    Kredyty bankowe w finansowaniu jednostek samorządu terytorialnego    80
4.1.2.    Obligacje komunalne w finansowaniu jednostek samorządu terytorialnego    81
4.1.3.    Niestandardowe instrumenty finansowe    84
4.2.    Reguły fiskalne dotyczące zadłużenia jednostek samorządu terytorialnego    85
4.3.    Poziom zadłużenia jednostek samorządu terytorialnego w Polsce    87
4.4.    Indywidualny wskaźnik zadłużenia    88

5.    Autonomia finansowa gmin w Polsce    93
5.1.    Autonomia fiskalna    95
5.2.    System transferów finansowych    99
5.3.    Niezależność finansowa    102
5.4.    Swoboda zadłużania się    106

Podsumowanie i wnioski    111

Bibliografia    115
Załączniki    127
Spis rysunków    137
Spis tabel    139