Polityka społeczna wobec starzenia się ludności w USA i w Szwecji

Wstęp 11

Rozdział 1. Polityka społeczna wobec starzenia się ludności w Stanach Zjednoczonych 33
1.1. Struktura demograficzna społeczeństwa amerykańskiego 38
1.2. Charakterystyka amerykańskiego modelu państwa dobrobytu 47
1.3. Kształtowanie się amerykańskiego modelu polityki społecznej wobec starzenia się ludności w ujęciu historycznym 55
1.4. Specyfika amerykańskiego systemu emerytalnego 69
1.5. Przegląd rządowych programów i usług skierowanych do osób starszych 83
1.6. System opieki długoterminowej w Stanach Zjednoczonych 93
1.7. Dobre praktyki 100
1.7.1. Program zintegrowanej opieki długoterminowej dla osób starszych (Program of All-Inclusive Care for the Elderly) 101
1.7.2. „Model wioski” jako metoda realizacji koncepcji „starzenia się w społeczności” (aging in community) 106
1.7.3. Funkcjonowanie „miast emerytów” na przykładzie Sun City w Arizonie 108
1.7.4. Programy i usługi skierowane do osób starszych na szczeblu lokalnym – case study miasta Berkeley w stanie Kalifornia 114
1.7.5. Amerykańskie Stowarzyszenie Emerytów (AARP) jako przykład organizacji reprezentującej interesy seniorów na scenie politycznej 119
1.8. Podsumowanie i wnioski 123

Rozdział 2. Polityka społeczna wobec starzenia się ludności w Szwecji 131
2.1. Struktura demograficzna Szwecji 138
2.2. Charakterystyka nordyckiego modelu państwa opiekuńczego 142
2.3. Rozwój szwedzkiego modelu polityki społecznej wobec starzenia się ludności w ujęciu historycznym 148
2.4. Charakterystyka szwedzkiego systemu emerytalnego 154
2.5. Sektor usług opiekuńczych dla osób starszych w Szwecji 162
2.5.1. Koncepcja nowego zarządzania publicznego (New Public Management) w szwedzkim sektorze usług dla seniorów 166
2.5.2. Przesłanki polityczne częściowej prywatyzacji szwedzkiego sektora opieki 169
2.6. Dobre praktyki 173
2.6.1. Perspektywa długofalowa i rozbudowana polityka rodzinna jako metody przeciwdziałania negatywnym skutkom zmian demograficznych 174
2.6.2. Skuteczna polityka aktywizacji zawodowej osób starszych 177
2.6.3. Zastosowanie nowych technologii w służbie seniorom 183
2.6.3.1. Nowe technologie w sektorze opieki długoterminowej 184
2.6.3.2. Nowe technologie w systemie ochrony zdrowia 187
2.6.3.3. Nowe technologie jako narzędzie społecznej aktywizacji 189
2.6.4. Wsparcie ze strony państwa dla nieformalnych opiekunów 191
2.6.5. „Pasja dla życia” (Passion för Livet) – program aktywizacji osób starszych w regionie Jönkoping w centralnej Szwecji 195
2.7. Podsumowanie i wnioski 199

Rozdział 3. Doświadczenia amerykańskie i szwedzkie – rekomendacje dla polityki społecznej wobec starzenia się ludności w Polsce 211
3.1. Model amerykański i szwedzki: podobieństwa i różnice 214
3.2. Polityka społeczna wobec starzenia się ludności w Polsce 230
3.2.1. Struktura demograficzna kraju 232
3.2.2. Rozwój polskiej polityki społecznej w ujęciu historycznym 236
3.2.3. Polityka społeczna wobec starzenia się ludności w Polsce – stan obecny 239
3.2.4. Diagnoza 254
3.3. Rekomendacje dla Polski 262
3.3.1. Rekomendacje w zakresie wzmocnienia struktury rządowych i pozarządowych organów reprezentujących interesy seniorów 263
3.3.2. Rekomendacje w zakresie przeciwdziałania negatywnym skutkom zmian demograficznych 266
3.3.3. Rekomendacje w zakresie podnoszenia jakości i rozszerzenia oferty polskiego sektora opieki 271
3.3.4. Rekomendacje w zakresie podnoszenia świadomości społecznej (awareness raising), działania o charakterze informacyjnym i edukacyjnym 277
3.3.5. Rekomendacje w zakresie przebudowy przestrzeni publicznej pod kątem potrzeb osób starszych 280
3.3.6. Rekomendacje w zakresie dalszych prac naukowo-badawczych 282
Podsumowanie 284
Bibliografia 295
Spis table 313
Spis wykresów 315
Od Redakcji 317