Liberalizacja handlu międzynarodowego a środowisko przyrodnicze

Wstęp 9

Rozdział 1. Skutki liberalizacji handlu międzynarodowego dla środowiska przyrodniczego w świetle badań teoretycznych 17
1.1. Handel międzynarodowy a popyt na funkcje środowiska 17
1.2. Kluczowe problemy podejmowane w badaniach dotyczących wpływu liberalizacji handlu na środowisko przyrodnicze 20
1.3. Środowisko przyrodnicze a przewaga komparatywna 21
1.4. Liberalizacja handlu a normy ochrony środowiska 24
1.5. Liberalizacja handlu a prawa własności do środowiska 29
1.6. Liberalizacja handlu a zasoby odnawialne i problem recyklingu 32
1.7. Liberalizacja handlu a transgraniczne zanieczyszczenia 38
1.8. Podsumowanie 42

Rozdział 2. Skutki liberalizacji handlu międzynarodowego dla środowiska przyrodniczego w świetle badań empirycznych 49
2.1. Podejścia badawcze w budowaniu modeli empirycznych liberalizacja handlu – środowisko 49
2.2. Modele równowagi ogólnej 51
2.3. Modele regresji 62
2.4. Modele oparte na tablicach input-output 64
2.5. Podsumowanie 75

Rozdział 3. Migracje „brudnych” przemysłów 79
3.1. Przyczyny migracji „brudnych” przemysłów 79
3.2. Badania odrzucające hipotezę o istnieniu rajów zanieczyszczeniowych 82
3.3. Badania potwierdzające hipotezę o istnieniu rajów zanieczyszczeniowych 92
3.4. Podsumowanie 97

Rozdział 4. Handel, produkcja i transport a środowisko przyrodnicze – wybrane problemy 99
4.1. Handel międzynarodowy a zapotrzebowanie na surowce 99
4.2. Zagrożenia ekologiczne związane z handlem i produkcją 101
4.3. Oddziaływanie transportu na środowisko przyrodnicze 110
4.3.1. Znaczenie transportu w handlu międzynarodowym 110
4.3.2. Zagrożenia dla środowiska związane z transportem 112
4.4. Podsumowanie 125

Rozdział 5. Metodologiczne aspekty badania liberalizacji handlu i zanieczyszczenia środowiska przyrodniczego w krajach Unii Europejskiej 127
5.1. Założenia badania empirycznego 127
5.1.1. Zakres przedmiotowy badania 127
5.1.2. Zakres terytorialny badania 131
5.1.3. Zakres czasowy badania 133
5.1.4. Źródła danych 133
5.1.5. Zastosowane metody badawcze 134
5.2. Zanieczyszczenie środowiska w krajach Unii Europejskiej w latach 1990–2011 142
5.2.1. Emisja tlenków siarki 142
5.2.2. Emisja tlenków azotu 145
5.2.3. Emisja dwutlenku węgla wskutek konsumpcji energii 148
5.2.4. Zużycie energii 149
5.2.5. Zależności między wybranymi wskaźnikami zanieczyszczeń 152
5.3. Liberalizacja handlu w krajach Unii Europejskiej w latach 1995–2012 153
5.3.1. Poziom i dynamika handlu z krajami trzecimi 153
5.3.2. Wskaźniki liberalizacji handlu 158
5.4. Podsumowanie 161

Rozdział 6. Empiryczna weryfikacja zależności między liberalizacją handlu a środowiskiem przyrodniczym w krajach Unii Europejskiej 165
6.1. Korelacja między liberalizacją handlu a zanieczyszczeniem środowiska w Unii Europejskiej 166
6.2. Otwartość handlowa a zanieczyszczenie środowiska w krajach Unii Europejskiej 170
6.2.1. Otwartość handlowa a emisja SOx 170
6.2.2. Otwartość handlowa a emisja NOx 172
6.2.3. Otwartość handlowa a emisja CO2 na skutek konsumpcji energii 174
6.2.4. Otwartość handlowa a wielkość zużycia energii 175
6.3. Modelowanie polutogenności handlu zagranicznego Unii Europejskiej – analiza przekrojowo-czasowa 176
6.3.1. Liberalizacja handlu a wielkość emisji SOx 177
6.3.2. Liberalizacja handlu a wielkość emisji NOx 182
6.3.3. Liberalizacja handlu a wielkość emisji CO2 187
6.3.4. Liberalizacja handlu a wielkość zużycia energii 190
6.4. Ocena relacji między zanieczyszczeniem środowiska a liberalizacją handlu w poszczególnych grupach krajów 195
6.5. Podsumowanie 203

Zakończenie 207
Bibliografia 211
Aneks 235
Summary 239
Spis rysunków i tabel 243
Od Redakcji 247