Rewitalizacja miast. Aspekt społeczny

Od Autorki 7

Rozdział 1. Rozwój i rewitalizacja miast 9
1.1. Rozwój i degradacja miast 9
1.2. Rewitalizacja jako odpowiedź na kryzys miast 12
1.3. Formalno-prawne otoczenie rewitalizacji w Polsce 18
1.4. Rozwój lokalny jako kontekst procesu rewitalizacji 19
1.5. Społeczne aspekty współczesnych koncepcji rozwoju miast 22
1.5.1. Miasta prężne 22
1.5.2. Miasta inteligentne 27
1.5.3. Przykłady miejskiej inteligencji na rzecz społecznej inkluzji 30
1.6. Crowdsourcing i gospodarka dzielenia się jako mechanizmy wsparcia procesów rewitalizacji miast 32
1.6.1. Idea crowdsourcingu 32
1.6.2. Gospodarka dzielenia się 38
Podsumowanie 40

Rozdział 2. Rewitalizacja jako nowy model zintegrowanego działania w lokalnej polityce społecznej 41
2.1. Zmiana paradygmatu: od „rozwiązywania problemów” do „wyzwalania potencjałów” – aktywna polityka społeczna 41
2.2. Decentralizacja polityki społecznej 47
2.3. Istota i zakres lokalnej polityki społecznej 49
2.4. Aktorzy lokalnej polityki społecznej 51
2.5. Rozwój i inkluzja społeczna jako priorytet rewitalizacji miast 54
2.5.1. Wykluczenie społeczne: próba definicji 54
2.5.2. Przeciwdziałanie wykluczeniu społecznemu jako wyzwanie dla procesów rewitalizacji 57
2.5.3. Ekonomia społeczna w procesie rewitalizacji 63
2.6. Starość i młodość w procesach rewitalizacji 67
2.6.1. Problem starości 67
2.6.2. Problem młodzieży 72
2.6.3. Budownictwo wielopokoleniowe w rewitalizacji 78
Podsumowanie 79

Rozdział 3. Miejskie governance, czyli współpraca w rewitalizacji 81
3.1. Ewolucja zarządzania publicznego: od weberowskiej biurokracji poprzez New Public Management do koncepcji governance 82
3.1.1. Biurokracja idealna według Maxa Webera 83
3.1.2. Przedsiębiorczy nurt zarządzania – koncepcja New Public Management 85
3.1.3. Governance – odpowiedź na dysfunkcje New Public Management 87
3.1.4. Podsumowanie koncepcji zarządzania publicznego 90
3.2. Koprodukcja i ko-kreacja usług publicznych jako mechanizm wsparcia rewitalizacji 92
3.2.1. „Dialog na rzecz oszczędności” jako przykład zaangażowania obywateli w życie miasta. Przypadek miasta Zeist 96
3.3. Partnerstwa w rewitalizacji 99
Podsumowanie 102

Rozdział 4. Partycypacja w programowaniu i wdrażaniu rewitalizacji 103
4.1. Znaczenie partycypacji w polityce lokalnej 103
4.2. Interesariusze rewitalizacji i komitet rewitalizacji 106
4.3. Konsultacje społeczne w rewitalizacji w świetle przepisów ustawy o rewitalizacji 108
4.4. Nowoczesne metody angażowania interesariuszy w rewitalizację – w kierunku deliberacji i inkluzji 110
4.5. Przegląd narzędzi i metod narzędzi partycypacyjnych w zarządzaniu miastem 112
Podsumowanie 127

Rozdział 5. Diagnozowanie w rewitalizacji – kontekst społeczny 129
5.1. Diagnoza służąca wyznaczeniu obszaru zdegradowanego i obszaru rewitalizacji 130
5.1.1. Delimitacja obszarów w diagnozach rewitalizacyjnych 131
5.1.2. Wyznaczenie obszaru zdegradowanego 137
5.1.3. Wyznaczenie obszaru rewitalizacji 140
5.2. Szczegółowa diagnoza, będąca częścią programu rewitalizacji 143
5.2.1. Szczegółowa diagnoza jako ewaluacja ex ante stanu społecznego na obszarze rewitalizacji 144
5.2.2. Szczegółowa diagnoza jako pogłębione spojrzenie na lokalny kryzys 146
5.2.3. Podejście badawcze na etapie diagnozy szczegółowej 146
5.2.4. Pomiar ubóstwa 148
5.2.5. Pomiar kapitału społecznego 153
5.2.6. Obserwacyjne metody pomiaru stanu lokalnej gospodarki 158
5.3. Strategia rozwiązywania problemów społecznych jako źródło wiedzy o problemach i potencjałach społeczności lokalnej 163
5.4. Gminny program rewitalizacji (GPR) 165
Podsumowanie: zasady dobrej rewitalizacji 168

Rozdział 6. Praktyki rewitalizacji w obszarze społecznym 171
6.1. Modelowy Standard Aktywnej Integracji – projekt systemowy Centrum Rozwoju Zasobów Ludzkich: „Rewitalizacja Społeczna” 171
6.2. Rewitalizacja społeczna Zgierza – przykład działań w ramach MSAI 178
6.3. Rewitalizacja gdyńskiej Chyloni 187
Podsumowanie 192

Zakończenie 195
Bibliografia 197