Dwie matki jednego dziecka

Wprowadzenie 9

Część I. Teoretyczne i metodologiczne podstawy badania 15

1. Perspektywa interpretatywna jako rama teoretyczna 17
1.1. Założenia i implikacje symbolicznego interakcjonizmu 18
1.2. „Norma”, „normalizowanie”, „normalność” 21
1.3. Społeczne wytwarzanie piętna i radzenie sobie ze stygmatem 26

2. Problematyzowanie macierzyństwa dwóch kobiet 31
2.1. „Jesteśmy rodziną, bo tak zdecydowałyśmy” 32
2.2. Macierzyństwo nieheteronormatywne jako przedmiot badań 35
2.3. Wydobywanie głosu matek na powierzchnię – o tematycznym obszarze badań realizowanych w Polsce 40

3. Matki biologiczne i niebiologiczne – opis badanej zbiorowości 43
3.1. Przedmiot i cel badania 43
3.2. Charakterystyka badanej zbiorowości i dobór przypadków 49

4. Metodologia badania 61
4.1. Metodologia teorii ugruntowanej jako strategia badawcza – charakterystyka ogólna 63
4.2. Techniki gromadzenia danych 67
4.2.1. Wywiad swobodny – możliwości i ograniczenia 68
4.2.2. Specyfika organizacji i przebiegu wywiadów 70
4.2.3. Obserwacja 76
4.2.4. Wykorzystanie fotografii w badaniu 78

5. Pomiędzy zaangażowaniem a neutralnością – etyczne aspekty badania 83

Część II. Macierzyństwo nieheteronormatywne – doświadczenia, działania, znaczenia, konteksty 89

6. Heteronormatywność jako rama działań i znaczeń 91
6.1. Poszukiwanie środka wyrazu. 91
6.2. Dosycanie „kategorii problemowych” – kilka słów o budowaniu i spalaniu mostów znaczeniowych 96
6.3. Jestem problemem versus mam problem – o kontekstualnym „ramowaniu” znaczeń 101
6.4. Wnioski 104

7. Myślenie o powiększeniu rodziny w kategoriach możliwości 107
7.1. Lata pod znakiem „czy” 108
7.2. Mieć dziecko a być matką – budowanie poczucia odpowiedzialności jako działanie normalizujące 111
7.3. „Tu nie ma przypadków”. 117
7.4. Wnioski 122

8. Konceptualna niewidzialność macierzyństwa nieheteronormatywnego w doświadczeniu „tej drugiej” – wymiary i konteksty 125
8.1. Życie w kontekście lęku – o problemie bycia nikim w świetle prawa 126
8.2. Kim jestem? Dylematy koncepcyjne w procesie budowania obrazu siebie 133
8.3. Uwidacznianie siebie jako kontekst (współ)pracy tożsamościowej 140
8.4. Wnioski 144

9. Zarządzanie jawnością „wewnątrz” i „na zewnątrz” rodziny 147
9.1. Zinstytucjonalizowana przestrzeń publiczna: między uwidacznianiem siebie a pozorną niewidzialnością 148
9.2. Wspólna przestrzeń publiczna: uchodzenie a widoczność (konceptualnie) niewidzialnego 159
9.3. Przestrzeń prywatna: o potencjale zarządzania widocznością 163
9.4. Wnioski 167

10. Punkty na mapie normalizowania życia codziennego (dziecka) 169
10.1. Plan normalizujący – o konstruowaniu projektu wychowawczego przy pomocy specjalisty 170
10.2. Normalizacja w kontekście ukazywania różnorodności i mówienia o wyborze 175
10.3. „Mamy chłopaka”. Rozważania o (problemie) płci kulturowej 177
10.4. Wnioski 182

11. Konteksty i warunki kotwiczenia poczucia „adekwatności” społecznej 185
11.1. Poziom instytucjonalny: „miałyśmy dużo szczęścia”, czyli o doświadczaniu akceptacji w kontekście zaskoczenia 186
11.2. Relacje z najbliższym kręgiem interakcyjnym: o „ostoi normalności” w (nie)normalnym świecie 189
11.3. Codzienne życie rodzinne: o doświadczaniu szczęścia i „normalności” 194
11.4. Wnioski 201

12. Procesualny wymiar macierzyństwa nieheteronormatywnego – podsumowanie 203

Zakończenie 209

Bibliografia 213