Ujęcie podatku dochodowego w systemie rachunkowości i jego rewizja jako element wewnętrznego nadzoru podatkowego

Podatek dochodowy jest jednym z kluczowych obciążeń fiskalnych, które kształtuje rentowność i sytuację finansową jednostek gospodarczych. Jego prawidłowe ujęcie w systemie rachunkowości to nie tylko obowiązek wynikający z przepisów prawa, lecz także warunek rzetelnego i przejrzystego sprawozdania finansowego. W dobie rosnącej złożoności regulacji podatkowych przedsiębiorstwa powinny wdrażać skuteczne mechanizmy nadzoru podatkowego, mające na celu minimalizację ryzyka popełnienia błędów ustalania podatków (w tym podatku dochodowego) oraz wynikających z nich sankcji.

Celem opracowania jest identyfikacja zasad ujmowania podatku dochodowego w systemie rachunkowości, a także metod i narzędzi jego rewizji przez biegłego rewidenta. W monografii przedstawiono propozycję opracowania wewnętrznego (dla danego przedsiębiorstwa) systemu nadzoru podatkowego (systemu kontroli wewnętrznej skupionej na zagadnieniach podatkowych), bazującego na założeniach Ram Wewnętrznego Nadzoru Podatkowego (RWNP). Propozycja wewnętrznego systemu nadzoru podatkowego skierowana jest do każdej jednostki gospodarczej, w szczególności zainteresowane nią powinny być spółki notowane na giełdzie czy inne podmioty gospodarcze, które wypełniają ustawowe progi badania sprawozdań finansowych, czyli jednostki, od których wymaga się dobrze funkcjonującej kontroli wewnętrznej.

Niniejsza monografia podejmuje próbę odpowiedzi na pytania: „W jaki sposób system rachunkowości odzwierciedla skutki podatkowe zdarzeń gospodarczych?”, „Jakie są metody rewizji podatku dochodowego?”, „Jakie elementy powinien zawierać skuteczny system nadzoru podatkowego w przedsiębiorstwie?”.

Opraowanie składa się z trzech rozdziałów. W pierwszym przedstawiono ujęcie podatku dochodowego w systemie rachunkowości, w tym relacje między wynikiem finansowym a dochodem podatkowym, obowiązki sprawozdawcze wynikające z Jednolitego Pliku Kontrolnego, a także istotę i regulacje podatku dochodowego odroczonego ustanowione w polskich regulacjach rachunkowości.Rozdział drugi poświęcono rewizji finansowej podatku dochodowego, ze szczególnym uwzględnieniem planowania i przeprowadzania badania pozycji podatkowych w sprawozdaniu finansowym. Ostatni rozdział prezentuje kontekst rozważań na temat podatku dochodowego, jakim jest wewnętrzny system nadzoru podatkowego. Przedstawiono w nim strukturę, funkcje oraz znaczenie tego systemu w zarządzaniu ryzykiem podatkowym i budowaniu ładu podatkowego w organizacji.

Monografia adresowana jest do praktyków rachunkowości, audytorów, doradców podatkowych oraz pozostałych czytelników, którzy pragną pogłębić wiedzę z zakresu podatku dochodowego i jego rewizji. Wnioski płynące z analizy mogą stanowić podstawę do doskonalenia polityki podatkowej i systemów compliance w jednostkach gospodarczych.