Skuteczne zdziwienie. Wyzwalająca myślenie nauka czytania

 

Pierwsze kontakty z językiem istotnie pływają na późniejsze postawy czytelnicze dzieci. Znaczący w tym kontekście jest głos Ericha Fromma: „To procesy edukacyjne powodują [..], że większość ludzi traci zdolność zachwytu, dziwienia się” (Fromm 1959: 63). Dlatego tak ważne jest, aby teksty i wizualizacje graficzne, a także strategie ich opracowania zapewniały doświadczenie czytelnicze możliwie·ciekawe i atrakcyjne poznawczo, aby podstawowy zasób wymaganej wiedzy związanej ze światem dźwięków i obrazów graficznych uobecniał się w umyśle dziecka jakby mimochodem, od niechcenia, przy okazji namysłu nad narracją wyprowadzoną z tekstu·i narracją wizualną – rodził się właśnie ze skutecznego zdziwienia (Bruner 1971).

Całość oddziaływań edukacyjnych, sprowokowanych projektem przedwdrożeniowym, sprowadza się do wyzwalania obrazu dźwiękowego i wizualnego głoski i litery w dziecięcej świadomości: SŁOWEM („Skuteczne zdziwienie. Wyzwalanie myślenia słowem”), OBRAZEM („Opowieści dźwiękami malowane”) i RUCHEM („Dźwiękoznaki-Literaki. Wyzwalanie myślenia ruchem”).

Propozycję innego podejścia do nauki czytania i pisania dzieci w wieku przedszkolnym adresuję do tych nauczycieli, którym nieobcy jest dydaktyczny niepokój, a nawet zwątpienie wobec uświęconych tradycją wzorów, którzy są przekonani o konieczności rozbudzania wrażliwości i sprawności intelektualnej dzieci. W procesie czytelniczego oswajania ważny jest dla mnie także udział rodziców – oni jak nikt inny znają duchowe potrzeby swoich dzieci, wiedzą, jak ważna jest przyjemność czy nawet radość uczenia się.

 

***

Książka stanowi element pakietu materiałów przygotowanych w ramach projektu „Skuteczne zdziwienie – wyzwalająca myślenie nauka czytania i pisania”. Jest to unikatowa propozycja nauki czytania, łącząca elementy aktywizacji poznawczej, emocjonalnej i motorycznej. Projekt został oparty na rozległym doświadczeniu praktycznym i badawczym w pracy z dziećmi oraz na testach poprzedzających wdrożenie. Autorka do swego modelu nauki czytania wykorzystuje wnioski płynące z najnowszych osiągnięć psychologii, kognitywistyki i pedagogiki. Model ten przełamuje dotychczasowe sposoby realizacji nauki czytania w ramach tradycyjnych działań szkolnych. Autorka nie tylko dokonuje połączenia stosowanych dotąd podejść do początkowej nauki czytania – skoncentrowanych bądź na głosce, bądź na sylabie – lecz także wykracza poza skupione wyłącznie na stronie językowej myślenie o tej kompetencji. Projekt zakłada rozwijanie dziecięcego myślenia i umiejętności czytania poprzez pracę z tekstem i obrazem. W konsekwencji odbiorca otrzymuje rozbudowany pakiet starannie przemyślanych i dobranych materiałów do wykorzystania w praktyce przedszkolnej i szkolnej.

W skład pakietu wchodzą:

• Zamieniam się w słuch, czyli opowieści dźwiękiem malowane – książka obrazkowa


• Skuteczne zdziwienie. Wyzwalająca myślenie nauka czytania – monografia z opisem wdrożenia


• Dźwiękoznaki - literaki. Wyzwalamy myślenie ruchem – przewodnik wdrożeniowy


• Zestaw drewnianych klocków konstrukcyjnych (56 elementów do składania minuskuł)


• Alfabet demonstracyjny


• Gra Sokole oko z literami


• Gra Sokole oko z głoskami


• Memory literowo-głoskowe


• Diagramy kołowe z literami oraz gestami

 

***

Zobacz nagranie video prezentujące projekt