Procesy geodynamiczne w przestrzeni zurbanizowanej

1. Wprowadzenie 9

2. Trzęsienia ziemi i tsunami 15
2.1. Przebieg trzęsienia ziemi 15
2.2. Skale trzęsienia ziemi 19
2.3. Geneza trzęsienia ziemi i główne obszary sejsmiczne 22
2.4. Wstrząsy wywołane działalnością człowieka 25
2.5. Skutki trzęsienia ziemi i straty w obszarach zurbanizowanych 26
2.6. Przewidywanie trzęsień ziemi i próba ograniczenia zniszczeń 31
2.6.1. Zwiastuny trzęsień ziemi 33
2.6.2. Działania wpływające na ograniczenie strat 34
2.7. Przyczyny i skutki tsunami 38

3. Procesy wulkaniczne 45
3.1. Przebieg procesów wulkanicznych 46
3.2. Geneza i występowanie wulkanów 49
3.3. Główne rodzaje zagrożenia wulkanicznego dla obszarów zurbanizowanych 50
3.3.1. Spływy piroklastyczne i lahary 53
3.3.2. Spływ lawy 59
3.4. Przewidywanie erupcji i próby ograniczenia ich negatywnych skutków 61
3.4.1. Zabezpieczenia przed niszczącymi laharami 64
3.4.2. Antropogeniczne oddziaływanie na potok lawy 66
3.4.3. Edukacja społeczeństwa na temat zagrożenia 67

4. Procesy na wybrzeżu morskim 69
4.1. Dynamika wód morskich kształtujących wybrzeże 72
4.2. Wybrzeża płaskie 75
4.2.1. Naturalne procesy kształtujące plaże 76
4.2.2. Plaża i pas wydmowy w mieście 78
4.2.3. Wyspy barierowe i formy pokrewne 82
4.2.4. Zagospodarowanie wysp barierowych 85
4.3. Wybrzeża wysokie 91
4.3.1. Rozwój klifu w warunkach naturalnych 91
4.3.2. Miasta na wybrzeżu klifowym 94
4.4. Sposoby ochrony wybrzeża i ich skutki 101

5. Procesy krasowe i inne przyczyny osiadania terenu 109
5.1. Procesy krasowe 110
5.1.1. Istota procesów krasowych i główne formy mające wpływ na działalność człowieka 110
5.1.2. Wpływ działalności człowieka na przebieg procesów krasowych oraz osiadanie i zapadanie się terenów 116
5.1.3. Możliwości ograniczenia strat spowodowanych osiadaniem i zapadaniem się powierzchni na obszarach krasowych 125
5.2. Osiadanie terenu jako skutek poboru wód podziemnych w obszarach pozakrasowych 128
5.3. Zapadanie i osiadanie terenów w zasięgu podziemnych kopalni 133

6. Procesy fluwialne 137
6.1. Elementy doliny rzecznej i istota procesów fluwialnych 138
6.2. Historia wykorzystania rzeki i doliny w mieście 143
6.3. Przekształcenia rzek i zlewni w miastach oraz ich wpływ na procesy fluwialne 146
6.4. Duże rzeki i ich doliny w miastach 155
6.5. Mała rzeka w mieście 160
6.6. Powódź miejska 164
6.7. Rewitalizacja rzek w mieście 166

7. Ruchy masowe i spłukiwanie 173
7.1. Mechanizmy fizyczne ruchów masowych 174
7.2. Rodzaje i przebieg ruchów masowych 176
7.3. Osuwiska w obszarach zurbanizowanych i ich skutki 184
7.4. Monitoring i ochrona obszarów zagrożonych osuwiskami 195
7.5. Spłukiwanie w obszarach miejskich 201

8. Wietrzenie skał i kamieni budowlanych 207
8.1. Mechanizmy wietrzenia skał 207
8.2. Destrukcyjna rola wietrzenia w budownictwie 212
8.2.1. Skutki wietrzenia mrozowego 213
8.2.2. Wpływ wysokich temperatur 218
8.2.3. Skutki wietrzenia solnego 219
8.2.4. Wpływ procesów biologicznych na kamień budowlany 224
8.3. Rola zanieczyszczenia powietrza w przyśpieszeniu procesów wietrzeniowych 226
8.4. Tempo wietrzenia kamieni budowlanych 229
8.5. Wpływ wietrzenia na zmniejszenie nośności podłoża budowlanego 232

9. Podsumowanie 237

Spis ilustracji i tabel 245

Literatura 253