Polityka bezpieczeństwa Iranu – wymiar wewnętrzny i zewnętrzny

Wprowadzenie 11

Rozdział 1. Polityka i strategia bezpieczeństwa – ramy teoretyczne 53
1.1. Pojęcie bezpieczeństwa 53
1.2. Ewolucja wyzwań i zagrożeń 57
1.3. Uwarunkowania polityki i strategii bezpieczeństwa 71

Rozdział 2. Uwarunkowania polityki i strategii bezpieczeństwa 79
2.1. Czynnik geograficzny 79
2.1.1. Historia a geografia – przykład Iranu 79
2.1.2. Charakterystyka geograficzna z perspektywy bezpieczeństwa 85
2.1.3. Woda a bezpieczeństwo i stabilność Iranu 97
2.2. Czynnik gospodarczy 102
2.2.1. Przemysł zbrojeniowy 103
2.2.2. Charakterystyka gospodarki narodowej 110
2.2.3. Środowisko naturalne i bezpieczeństwo żywnościowe 119
2.2.4. „Maksymalna presja” a bezpieczeństwo Iranu 121

Rozdział 3. Ewolucja środowiska bezpieczeństwa Iranu 125
3.1. Geneza polityki bezpieczeństwa Republiki Islamskiej 125
3.2. Iran wobec upadku systemu dwubiegunowego 138
3.3. Iran pod rządami Chātamiego (1997–2005) i Ahmadineżāda (2005–2013) 143
3.4. „Ofensywa uroku” Ruhāniego i zawarcie JCPoA 149
3.5. Podsumowanie 155

Rozdział 4. Kultura strategiczna Iranu 159
4.1. Wpływ czynnika historycznego 164
4.2. Nacjonalizm i religia – dynamika i relacje wzajemne 169
4.3. Percepcja rzeczywistości Republiki Islamskiej – „my” kontra „oni” 178
4.4. Między idealizmem a pragmatyzmem 205

Rozdział 5. Czynnik instytucjonalny 213
5.1. Instytucjonalny wymiar procesu decyzyjnego w Iranie 215
5.1.1. Parlament 219
5.1.2. Najwyższy przywódca 223
5.1.3. Prezydent 228
5.1.4. Rada Strażników Konstytucji 230
5.1.5. Zgromadzenie Ekspertów 231
5.2. Pośredni wpływ instytucji państwa na proces decyzyjny 232
5.2.1. Resorty siłowe 233
5.2.2. Środowiska religijne 237
5.2.3. Służby specjalne 238
5.2.4. Wymiar sprawiedliwości 242
5.3. Nieformalne ośrodki wpływu na proces decyzyjny 245

Rozdział 6. Militarne instrumenty polityki Iranu 251
6.1. Założenia doktryny wojskowej Iranu – geneza i stan obecny 254
6.2. Regularne siły zbrojne (Artesz) 266
6.2.1. Wojska lądowe 267
6.2.2. Marynarka wojenna 271
6.2.3. Lotnictwo 283
6.2.4. Obrona przeciwlotnicza 289
6.3. Charakterystyka i znaczenie Korpusu Strażników Rewolucji 293
6.4. Siły paramilitarne (proxy forces) 300
6.5. Zaangażowanie operacyjne 308
6.6. Budżet obronny 312
6.7. Podsumowanie 316

Rozdział 7. Strategiczny wymiar doktryny wojskowej Iranu 319
7.1. Broń rakietowa w koncepcji strategicznej Iranu 321
7.2. Rakiety balistyczne – zastosowanie i potencjał 324
7.3. Niekonwencjonalne głowice rakiet balistycznych 336
7.4. Podsumowanie 355

Rozdział 8. Bezpieczeństwo reżimu 357
8.1. Republika Islamska a proces legitymizacji władzy 357
8.2. Mechanizmy utrzymywania bezpieczeństwa i stabilności reżimu 369
8.3. Charakterystyka głównych zagrożeń przeciwko władzy Republiki Islamskiej 396
8.4. Podsumowanie 404

Rozdział 9. Zagrożenia dla bezpieczeństwa wewnętrznego 409
9.1. Radykalizm muzułmański 409
9.2. Podziały etniczne i separatyzmy 420
9.3. Podsumowanie 451

Rozdział 10. Iran a Irak 459
10.1. Irak w strategicznych kalkulacjach Iranu 459
10.2. Irak w polityce Iranu w latach 2003–2014 464
10.3. Polityka Iranu w Iraku w świetle ekspansji Dai’sz 470
10.4. Dynamika konfliktu irackiego – obecne działania Iranu 476
10.5. Podsumowanie 481

Rozdział 11. Iran a Syria 487
11.1. Syria w strategicznych kalkulacjach Iranu 487
11.2. Zaangażowanie operacyjne Iranu 498
11.3. Podsumowanie 505

Rozdział 12. Iran a Stany Zjednoczone 511
12.1. Geneza relacji dwustronnych 511
12.2. Stany Zjednoczone w percepcji Republiki Islamskiej 516
12.3. Relacje irańsko-amerykańskie w okresie prezydentury Donalda Trumpa 527
12.4. Podsumowanie 530

Zakończenie 537

Bibliografia 559

Spisy ilustracji, map, rysunków, tabel i wykresów 617

Załączniki 619