Poeta ze średniowiecznej ekstazy. Ksiądz Antoni Szandlerowski (1878–1911)

Książka zawiera rozprawy i szkice o życiu i twórczości młodopolskiego poety i dramatopisarza Antoniego Szandlerowskiego (1878-1911). To twórca nietuzinkowy i pełen sprzeczności. Był księdzem, ale – zgodnie z duchem modernizmu katolickiego, zdecydowanie potępianego przez Kościół – nad dogmatyzm przedkładał myślenie o teologii i religii jako o ekspresji uczuć ludzi wierzących. Talent literacki realizował nie w twórczości religijnej, lecz – wywołując tym dezaprobatę władz kościelnych – w utworach beletrystycznych, na dodatek silnie inspirowanych dziełami Stanisława Przybyszewskiego, uznawanego za gorszyciela, erotomana i satanistę. Nad środowiska duszpasterskie przedkładał towarzystwo ludzi sztuki. Złożył śluby czystości, lecz złamał celibat. Żył na plebanii z kobietą (i to Żydówką), lecz nie zrzucił sutanny. Skonfliktowany z przełożonymi, zamiast okazać im posłuszeństwo, wystąpił przeciw nim z paszkwilem. Został pochowany bez krzyża, ponieważ taka była jego ostatnia wola, w przypadku księdza – niewątpliwie skandalizująca. I co najważniejsze – jednym z dominujących tematów twórczości Szandlerowskiego stała się miłość zmysłowa, ujmowana jako doznanie sakralne i mistyczne.

Twórczość księdza-poety oraz jej recepcja rozpięta między uwielbieniem a zapomnieniem to interesujące zagadnienie badawcze. Zwłaszcza w Łodzi, gdzie Szandlerowski – jako wikary w kościele Podwyższenia Świętego Krzyża – odnosił pierwsze, i od razu znaczące, sukcesy literacko-dramaturgiczne.


W serii ukazały się

O twórczości Andrzeja Zimniaka — Adam Mazurkiewicz.
Poeta ze średniowiecznej ekstazy. Ksiądz Antoni Szandlerowski (1878–1911) — Katarzyna Badowska, Dorota Samborska-Kukuć (red.).
Aleksander Szczęsny (1885–1929). Poeta – baśniopisarz – patriota — Aleksandra Ewelina Mikinka.
„Kochany Poeto Ruin…”. Studia o Krasińskim — Maciej Szargot.
„Zmieniając siebie – zmieniam świat”. Gloria E. Anzaldúa i jej pisarstwo zaangażowanego rozwoju w ujęciu społeczno-kulturowym — Grażyna Zygadło.
Zbiory poetyckie — Wincenty Ignacy Marewicz; Anna Petlak (red.).
Vom konservativen Schriftsteller zum Inneren Emigranten. Ernst Wiechert – Eine Fallstudie — Marcin Gołaszewski.
Nowe mity. Twórczość Jáchyma Topola — Leszek Engelking.
Poeta (bez)religijny. O twórczości Tadeusza Różewicza — Przemysław Dakowicz.
Vladimir Nabokov i jego synestezyjny świat — Anna Ginter.
Zofia Romanowiczowa. Pisarka nie tylko emigracyjna — Arkadiusz Morawiec.
Arystokratka i biedermeier. Rzecz o Gabrieli z Güntherów Puzyninie (1815–1869) — Maria Berkan-Jabłońska.