Łódzka szkoła rachunkowości w procesie transformowania systemu rachunkowości w Polsce w latach 1989-2016

Wprowadzenie 11

1. Transformacja systemu rachunkowości w okresie przemian ustrojowych i gospodarczych w Polsce (Irena Sobańska, Ewa Śnieżek) 19
1.1. Wprowadzenie 19
1.2. Uwarunkowania historyczne przemian ustrojowych i gospodarczych 20
1.3. Kamienie milowe w procesie transformowania systemu rachunkowości 22
1.4. Wpływ zmian ustrojowych na transformowanie systemu rachunkowości 24

2. Prace legislacyjne i współpraca z instytucjami wspierającymi transformację systemu rachunkowości (Radosław Ignatowski) 35
2.1. Wprowadzenie 35
2.2. Otoczenie instytucjonalne współpracy Katedry Rachunkowości w ramach transformacji systemu rachunkowości 36
2.3. Sejm, instytucje rządowe i administracji państwowej oraz instytucje rynku kapitałowego 37
2.4. British Council i British Governmental Know-How Fund 45
2.5. Komitet Standardów Rachunkowości KSR (1997–2002) 50
2.6. Komitet Standardów Rachunkowości KSR (2002 – do teraz) 52
2.7. ONZ UNCTAD 56
2.8. Europejska Grupa Doradcza ds. Sprawozdawczości Finansowej (EFRAG) 57
2.9. Komisja Europejska i prawo europejskie 60
2.10. Bank Światowy (Centrum Reformowania Sprawozdawczości Finansowej – CFRR) 61
2.11. Europejskie Stowarzyszenie Rachunkowości (European Accounting Association – EAA) 63
2.12. Stowarzyszenie Licencjonowanych Biegłych Księgowych ACCA i ACCA Polska 70
2.13. Fundacja Rozwoju Przedsiębiorczości i Fundacja Rozwoju Rachunkowości w Polsce 72
2.14. Instytut Rachunkowości Zarządczej (CIMA) 76
2.15. Stowarzyszenie Księgowych w Polsce i Rada Naukowa SKwP 77

3. Szkolenia dla praktyków (Ewa Śnieżek, Przemysław Kabalski, Przemysław Czajor) 87
3.1. Działalność szkoleniowa w okresie transformacji – uwagi ogólne 87
3.2. Szkolenia z rachunkowości finansowej 91
3.3. Szkolenia z rachunkowości zarządczej/controllingu 102
3.4. Podsumowanie 109

4. Projekty wdrożeniowe i komercjalizacja wyników badań naukowych (Jacek Kalinowski, Marcin Michalak, Agnieszka Wencel) 111
4.1. Wprowadzenie 111
4.2. Ogólna charakterystyka działalności wdrożeniowej i komercjalizacji wyników badań naukowych pracowników Katedry Rachunkowości UŁ 113
4.3. Metodyka badań 117
4.4. Projekty wdrożeniowe zrealizowane przy współpracy z TG Rafib sp. z o.o. (lata 1991–2017) 118
4.5. Projekty wdrożeniowe zrealizowane przy współpracy z Centrum Controllingu i Analiz Ekonomicznych Sp. z o.o. (lata 1998–2016) 125
4.6. Ekspertyzy i aplikacje produktów naukowych w praktyce zrealizowane przez pracowników Katedry Rachunkowości UŁ za pośrednictwem Wydziału Zarządzania UŁ (lata 2014–2017) 135
4.7. Podsumowanie 136

5. Kompleksowy System Informacyjny (KSI) – Innowacja w zarządzaniu Uniwersytetem Łódzkim – koncepcja, wdrożenie, perspektywy (Irena Sobańska, Jacek Kalinowski, Agnieszka Wencel) 139
5.1. Wprowadzenie 139
5.2. Metodologia badawcza 142
5.3. Etapy w procesie projektowania KSI w latach 2004–2007 144
5.4. Założenia projektu KSI 150
5.5. Proces aktualizacji i etapy wdrażania KSI w latach 2009–2013 155
5.6. Wpływ wykorzystania informacji z KSI na efektywność zarządzania UŁ 167
5.7. Specyfika uwarunkowań uczelni wyższych w KSI 171
5.8. Podsumowanie 176

6. Konferencje i warsztaty objaśniające problemy transformowania systemu rachunkowości (Lucyna Kopczyńska, Halina Waniak-Michalak) 179
6.1. Wprowadzenie i ogólna charakterystyka organizacji konferencji 179
6.2. Konferencje krajowe 182
6.3. Konferencje międzynarodowe 196
6.4. Seminaria i warsztaty organizowane przez Katedrę Rachunkowości UŁ 198
6.5. Zjazdy Katedr Rachunkowości 204

7. Kształcenie akademickie na poziomach dyplomowych. Wyzwania i procesy zmian (Ewa Walińska) 215
7.1. Wprowadzenie 215
7.2. Nauczanie rachunkowości w latach dziewięćdziesiątych XX w. 216
7.3. Zmiany programowe w zakresie nauczania rachunkowości od 2000 r. 224
7.4. Reforma kształcenia akademickiego w latach 2007–2011 230
7.5. Oferta dydaktyczna Katedry Rachunkowości na I i II stopniu studiów – od roku akademickiego 2011/2012 243
7.6. Kształcenie na studiach III stopnia – studiach doktoranckich 255
7.7. Podsumowanie 257

8. Rozwój studiów podyplomowych w kontekście rosnących potrzeb organizacji (Tomasz Wnuk-Pel) 261
8.1. Wprowadzenie 261
8.2. Podyplomowe Studia Rachunkowości i Zarządzania Finansowego 265
8.3. Podyplomowe Studia Rachunkowość Zarządcza/Controlling 270
8.4. Podyplomowe Studia Rachunkowość (dla Grupy Orlen) 273
8.5. Podyplomowe Studium Audyt Wewnętrzny i Rachunkowość 275
8.6. Podyplomowe Studium Rachunkowość i Finanse dla Nauczycieli 277
8.7. Podyplomowe Studium Rachunkowość Małych i Średnich Przedsiębiorstw 279
8.8. Podyplomowe Studium Rachunkowość według MSSF 280
8.9. Podyplomowe Studia System Rachunkowości do Zarządzania Uczelnią Publiczną 282
8.10. Podsumowanie 284

9. Badania naukowe w zakresie rachunkowości finansowej (Ewa Walińska, Jacek Gad) 287
9.1. Wprowadzenie 287
9.2. Zarys wkładu pracowników Katedry Rachunkowości w rozwój rachunkowości finansowej w Polsce w okresie gospodarki centralnie planowanej 288
9.3. Tematyka działalności statutowej i badań własnych w Katedrze Rachunkowości z zakresu rachunkowości finansowej w latach 1990–2016 oraz ich rezultaty w postaci rozpraw habilitacyjnych i doktorskich 289
9.4. Studia literaturowe dotyczące rozwoju rachunkowości finansowej na świecie i ich popularyzowanie w Polsce od roku 1990 304
9.5. Badania empiryczne praktyki rachunkowości finansowej w Polsce w latach 1990–2016 316
9.6. Podsumowanie 349

10. Badania naukowe w zakresie rachunkowości zarządczej (Anna Szychta, Jan Michalak) 353
10.1. Wprowadzenie 353
10.2. Zarys wkładu pracowników Katedry Rachunkowości w rozwój rachunku kosztów w Polsce w okresie gospodarki centralnie planowanej 353
10.3. Tematyka i główne rezultaty działalności statutowej i badań własnych z zakresu rachunkowości zarządczej/controllingu w latach 1990–2016 355
10.4. Studia literaturowe dotyczące rozwoju koncepcji i metod rachunkowości zarządczej na świecie i ich popularyzowanie w Polsce od 1990 r. 361
10.5. Badania empiryczne praktyki rachunkowości zarządczej/controllingu w Polsce w latach 1990–2016 366
10.6. Podsumowanie 396

11. Dynamika oraz struktura publikacji z zakresu rachunkowości (Justyna Dobroszek, Joanna Stępień-Andrzejewska, Maciej Frendzel) 399
11.1. Wprowadzenie 399
11.2. Tłumaczenia literatury zagranicznej 401
11.3. Rozwój i struktura publikacji z zakresu rachunkowości 410

12. Udział w rozwoju auditingu i tworzeniu profesji biegłych rewidentów oraz informatyzacji rachunkowości (Gabriela Idzikowska, Mikołaj Turzyński) 421
12.1. Wprowadzenie 421
12.2. Przesłanki podjęcia prac badawczych i innych działań 421
12.3. Wkład Katedry Rachunkowości w transformację systemu rachunkowości w obszarze badań sprawozdań finansowych 424
12.4. Wkład Katedry Rachunkowości w transformację systemu rachunkowości w zakresie środowiska informatycznego rachunkowości 431

13. Katedra Rachunkowości w procesie transformacji systemu rachunkowości według ekspertów 439
13.1. Wprowadzenie 439
13.2. Płynąc rzeką wspomnień – wywiad z doktorem Zdzisławem Fedakiem (Ewa Śnieżek) 440
13.3. Wyznania księgowej z Łodzi (Maria Rzepnikowska) 458
13.4. Droga przemian – Wywiad z doktor Renatą Sochacką (Irena Sobańska) 473

Zakończenie 483

Załącznik – Wykaz pracowników Katedry Rachunkowości UŁ, niektórych pełnionych przez nich funkcji i zajmowanych stanowisk w latach 1989–2016 (w układzie alfabetycznym) 485

Wykaz autorów 497