Hrabal. Ostatnie lata

[…] tam w lesie czeka na mnie moja ostatnia nadzieja, ostatni powód, by żyć, kotki, które trzęsą się ze strachu, co by to było, gdybym nie przyjechał, co by było z nimi, kto by im dał jeść, kto by je pogłaskał, dlatego że te kotki mnie kochają, gdy mnie tymczasem boli już nie tylko ta moja sypialenka, boli mnie już całe miasto, w którym żyję, boli mnie już cały świat…

Bohumil Hrabal, Czarodziejski flet

Książka ta jest dzieckiem uczucia i rozsądku. Zrodziła się z długoletniego obcowania z pisarstwem Bohumila Hrabala i z historycznoliterackiej ciekawości, a może nawet – ciekawstwa. Jej przedmiotem jest ostatni etap życia i twórczości jednego z największych czeskich pisarzy, czyli lata 1989–1997. Zbliżający się wówczas do osiemdziesiątki, a następnie przekraczający granicę między ósmą a dziewiątą dekadą życia Hrabal dokonał rzeczy, wydawać by się mogło, niemożliwej – nie tylko powrócił do pracy literackiej, lecz także po raz kolejny zmienił pisarską „skórę”, przedzierzgając się w uważnego obserwatora i komentatora epoki, dopuszczając do większej niż przyjęta bliskości między twórcą a publicznością, odkrywając przed czytelnikiem wiele ze swojej prywatności.

Ze Słowa wstępnego

*

Autor kreśli obraz ostatnich lat życia Hrabala, ujmując je w podwójnej perspektywie: studium otwierające książkę zawiera wnikliwą interpretację późnych tekstów Hrabala, umieszczoną w bogatym kontekście faktograficznym, zaś rozmowa z Tomášem Mazalem, czeskim pisarzem, wydawcą i przyjacielem Hrabala, stanowi kopalnię wiedzy na temat codzienności, w jakiej autor Postrzyżyn funkcjonował, jego otoczenia oraz rytuałów, które organizowały jego życie i proces twórczy. Całości dopełniają słowniczek postaci, szczegółowe kalendarium oraz przeszło sto fotografii i dokumentów, z których część nie była publikowana nigdy wcześniej, nawet w Czechach. Czytelnik otrzymuje portret wielowymiarowy – bogaty w szczegóły biograficzne i historyczne, podający w wątpliwość mity narosłe wokół Hrabala i pozwalający ujrzeć sławnego pisarza z wielu perspektyw, nieupozowanego i autentycznego.