Edukacja międzykulturowa na rzecz zrównoważonego rozwoju

Wstęp 9

Rozdział I. Diagnoza rozchwianego świata w świetle wybranych głosów intelektualistów 19
Wprowadzenie 19
1.1. Niezrównoważony styl życia współczesnego człowieka 21
1.1.1. Patologiczny model transformacji społeczeństw i narodów po II wojnie światowej 22
1.1.2. Cnoty neoliberalizmu a chaos życia społecznego 24
1.1.3. Kryzys jednostronnie kształtowanego człowieka XXI wieku 35
1.2. Człowiek wobec oczekiwań społecznych i gospodarczych 39
1.2.1. Człowiek masowy u schyłku cywilizacji technokratycznej 41
1.2.2. Samotny konsument w zmerkantylizowanym społeczeństwie 48
1.2.3. Aktywność zawodowa jednostki a neoliberalny rynek pracy 55
1.3. Natura i kultura podstawowymi środowiskami życia człowieka 62
1.3.1. Mechanicystyczny optymizm człowieka w relacji do natury 64
1.3.2. Przedmiotowy stosunek człowieka Zachodu do świata przyrody 71
1.3.3. Ponadczasowa rola kultury w harmonizowaniu życia człowieka 85

Rozdział II. Idea zrównoważonego rozwoju w społeczeństwach wielokulturowych 107
Wprowadzenie 107
2.1. Teoretyczne podejścia do zrównoważonego współistnienia wielokulturowych społeczeństw w perspektywie tworzenia się nowego paradygmatu społecznego 109
2.1.1. „Estetyczna gra” człowieka drogą do harmonizowania jego podstawowych natur według Fryderyka Schillera 115
2.1.2. Antropologia strukturalna w ujęciu Claude’a Levi-Straussa strategią rozwijania szacunku wobec Innych 123
2.1.3. Szanse na zrównoważone współistnienie wielokulturowej społeczności globu w koncepcji Ernesto Laclau 134
2.2. Etapy kształtowania się idei zrównoważonego rozwoju w perspektywie kulturowej 143
2.2.1. Skromna pozycja kultury w świetle kształtowania się filarów zrównoważonego rozwoju 144
2.2.2. Nowe podejście do roli kultury w realizacji zrównoważonego rozwoju wraz z nastaniem nowego tysiąclecia 163
2.2.3. Nieustająca debata o relacji kultura–zrównoważony rozwój w drugiej dekadzie XXI wieku 174
2.3. Edukacja na rzecz zrównoważonego rozwoju w podejściu teoretycznym i w świetle dotychczasowych doświadczeń 195
2.3.1. Paradygmat edukacji na rzecz zrównoważonego rozwoju 196
2.3.2. Dekada Edukacji na rzecz Zrównoważonego Rozwoju (2005–2014) 211
2.3.3. Globalny Program Działań na rzecz zrównoważonego rozwoju i wizja edukacji do 2030 roku 227

Rozdział III. Międzykulturowość w edukacji na rzecz zrównoważonego rozwoju 245
Wprowadzenie 245
3.1. Aksjologiczne fundamenty edukacji międzykulturowej i edukacji na rzecz zrównoważonego rozwoju 248
3.1.1. Hermeneutyczny wymiar edukacji międzykulturowej 251
3.1.2. Aktualność pedagogiki kultury wobec potrzeby wychowania ku międzykulturowości i zrównoważonemu rozwojowi 260
3.1.3. Humanistyczna wizja człowieka gotowego na międzykulturowe poznanie i zrównoważoną zmianę 274
3.2. Współczesne rozumienie edukacji międzykulturowej 304
3.2.1. Podejścia do wielokulturowości dzisiejszych społeczeństw 307
3.2.2. Oczekiwania wobec edukacji międzykulturowej 322
3.2.3. Przesłanki na rzecz realizacji edukacji międzykulturowej 339
3.3. Budowanie zrównoważonego społeczeństwa w oparciu o edukację międzykulturową w polskiej szkole 365
3.3.1. Kompetencja międzykulturowa na rzecz zrównoważonego rozwoju w pracy współczesnego nauczyciela 366
3.3.2. Kształcenie i doskonalenie zawodowe nauczyciela na rzecz wzajemnego zrozumienia 395
3.3.3. Prawo ucznia do współtworzenia wielokulturowego i zrównoważonego społeczeństwa 427

Zakończenie 445
Bibliografia 451
Aneksy 485
Summary 523
Od Redakcji 527