Aktywność gospodarcza i polityczna Chińskiej Republiki Ludowej w regionie Europy Środkowej i Wschodniej

Wnioski
1. Zadaniem formatu 16+1 jest kreowanie liderów współpracy z Chinami w regionie oraz określenie modelów współpracy gospodarczej na poziomie bilateralnym;
2. Podstawowy problem to kwestia percepcji aktorów z Europy Środkowo-Wschodniej (EŚW) w kategoriach globalnego Południa, co w przypadku takich krajów jak państwa Grupy Wyszehradzkiej nie odpowiada obecnym realiom;
3. Wskazana wyżej percepcja kreuje mechanizmy działań, w tym inwestycyjnych, przypisanych chińskiej aktywności na obszarze państw rozwijających się. Dotyczy to zwłaszcza pozaunijnych członków 16+1, tj. państw Bałkanów Zachodnich, w których większość inwestycji finansowana jest przez chiński Exim Bank;
4. Działania Węgier i Serbii odpowiadają ich polityczno-gospodarczym aspiracjom, a także tworzą podstawy pod przewodzenie w regionie w szerszym, nie tylko chińskim kontekście;
5. Podział pracy w formacie 16+1 został dokonany na podstawie wyboru państw EŚW tak, by wykorzystać przewagi konkurencyjne każdego państwa w jak najlepszy sposób w relacjach gospodarczych z Chinami. W tym zakresie format jest w swoim zarysie podziału pracy podobny do przeszłego formatu współpracy Rady Wzajemnej Pomocy Gospodarczej (RWPG);
6. Działania chińskie w formacie 16+1 uznaje się za proces testowania różnych modeli współpracy gospodarczej. W niektórych państwach formatu, m.in. w Bułgarii i Czechach, okazały się one nieprzystające do rzeczywistości europejskiej;
7. Format 16+1 pokrywa się z innymi inicjatywami na osi Północ–Południe, takimi jak m.in. współpraca w ramach projektu Trójmorza czy połączenia Via Carpathia;
8. Na stan relacji wybranych państw EŚW z Chinami oraz na przyszłe działania Chin w regionie wpływ mają trzy główne czynniki: (a) stan relacji z Rosją i UE, (b) populacja chińskiej diaspory, (c) stanowisko opinii publicznej wobec Chin;
9. W ocenach wybranych państw formatu 16+1 dominuje poczucie rozczarowania wynikającego z dotychczasowych efektów współpracy z Chinami: niski wolumen inwestycji oraz rosnący deficyt w handlu zagranicznym.