Strona główna » Historia » Reportaże i eseje z getta łódzkiego
Reportaże i eseje z getta łódzkiego

Reportaże i eseje z getta łódzkiego

Autor: Oskar Singer

Redaktor: Ewa Wiatr

Redaktor: Krystyna Radziszewska

Redaktor: Sascha Feuchert

Liczba stron: 328

Rok wydania: 2026

ISBN: 978-83-8331-980-3

e-ISBN: 978-83-8331-981-0

Format e-book: pdf

Dostępność: Niedostępny

Stan magazynowy:

Wersja
Produkt niedostępny w sprzedaży

  • Opis produktu
  • Przeczytaj fragment (1)
  • Spis treści
  • Recenzje produktu (0)
Oskar Singer (1893-1945) to jeden z najważniejszych autorów tekstów dokumentujących życie w getcie w Litzmannstadt, jak nazywała się oficjalnie łódź w okresie okupacji hitlerowskiej. Singer, piszący po niemiecku czeski Żyd, dziennikarz i dramaturg, był w łódzkim getcie pracownikiem, a z czasem kierownikiem Wydziału Archiwum. Ten instytucjonalny kontekst tłumaczy specyficzny charakter jego tekstów i narzuca szczególny tryb ich lektury. Autor nie miał możliwości nazywania wprost grozy życia dziesiątków tysięcy ludzi stłoczonych na niewielkim obszarze, głodujących, poddanych eksterminacyjnemu terrorowi władz niemieckich. Jego teksty miały w jakiejś mierze oficjalny, a niekiedy wręcz propagandowy charakter. W pozytywnym tonie Singer relacjonuje pracę i osiągnięcia działających w getcie różnych „resortów" produkcyjnych, wspierając opisy danymi liczbowymi i tabelami. Zarówno te dane, jak i same relacje mają potwierdzać zaradność i pracowitość mieszkańców getta, a tym samym ich – dającą nadzieję na przetrwanie – przydatność dla Niemców, zgodnie z zasadniczą ideą żydowskich władz łódzkiego getta: „Naszą jedyną drogą jest praca". Prawda o życiu w getcie ujawnia się między wierszami reporterskich relacji, w rozdźwięku między optymizmem tonu a przedmiotem opisu, gdy jest nim na przykład proces powstawania z resztek żywności, z podgniłych ziemniaków i warzyw, „sałatki jarzynowej" dla wygłodzonych mieszkańców getta. Niekiedy zresztą groza wydarzeń ujawnia się wprost, gdy Singer rzeczowo relacjonuje deportację z getta, w tym tak zwaną wielką szperę we wrześniu 1942 roku, kiedy wszystkie dzieci do dziesiątego roku życia i osoby starsze, niezdolne do pracy, wywieziono do obozu zagłady w Chełmnie nad Nerem.

Publikację sfinansowano ze środków Funduszu na rzecz Nauki Polskiej w ramach nagrody Copernicus 2022 dla Krystyny Radziszewskiej.
Od Redakcji 11
Nota edytorska 15
Wykaz skrótów 19

Sascha Feuchert, Oskar Singer przed deportacją do getta – działalność dziennikarska i literacka w Pradze 21
Krystyna Radziszewska, Żydzi prascy przed deportacją do łódzkiego getta (1939–1941) 47
Ewa Wiatr, Działalność Oskara Singera w getcie 67

Oskar Singer
Reportaże i eseje z getta łódzkiego 77

1. Z problematyki Wschodu i Zachodu 79

2. Deportacje. Rozważania o śmierci 117
29 kwietnia 1942 r. Czarny dzień dla wsiedlonych do getta 118
[„Sytuacja jest w pełni wyjaśniona…”]. 3 maja 1942 r. 121
[„Pierwszy dzień wysiedleń…”]. 4 maja 1942 r. 124
[„Wolno mijają godziny…”]. 13 maja 1942 r. 126
[„Getto ma swą własną dynamikę…”]. 14 maja 1942 r. 129
[„To prawda, że getto jest lernejską hydrą…”]. 15 maja 1942 r. 130
[„Historyk będzie musiał kiedyś zbadać…”]. 24 maja 1942 r. 131
Czas niedoli – czas zbrodni. 27 maja 1942 r. 133
[„Dopiero dzisiaj można…”]. 29 maja 1942 r. 136
Dzień we fragmentach. Uzupełnienia do poprzednich rozdziałów. 10 czerwca 1942 r. 143
Śmierć z getta w Litzmannstadt. 27 lipca 1942 r. 146
Umieranie w getcie II. Po śmierć do getta. 27 lipca 1942 r. 152
Dwa dni za późno. 28 lipca 1942 r. 156
[„5 września sytuacja stała się przejrzysta…”]. 16 września 1942 r. 158

3. Opisywanie getta 177
List do Bernharda Freunda 179
[„Jestem palaczem…”]. 20 maja 1942 r. 180
[„Kilka uwag na temat ogrodnictwa…”]. 30 maja 1942 r. 183
[„Z małych szkiców powstają wielkie malowidła…”]. 7 czerwca 1942 r. 187
Co ludzie teraz jedzą? 7 lipca 1942 r. 190
Rozważania na temat myślenia. 14 lipca 1942 r. 191
U czapników. 28 lipca 1942 r. 193
Zrób ze starego nowe! Wizyta w Resorcie Surowców Wtórnych. 8 sierpnia 1942 r. 196
U pierwszego milionera – Drewnowska 77. 19 sierpnia 1942 r. 205
U pierwszego milionera – suplement. 1 lutego 1943 r. 213
Białe morze. Wizyta w Wydziale Produktów Nabiałowych: U źródła. 20 sierpnia 1942 r. 214
Białe morze wędruje… Ciąg dalszy. Grudzień 1942 224
Newralgiczny punkt getta. 1 października 1942 r. 227
Eldorado palaczy. 1 października 1942 r. 236
W getcie. 18 października 1942 r. 242
Przemierzając szybkim krokiem getto… [Po 25 października 1942 r.] 244
Gdy idę ulicą… 1 lutego 1943 r. 245
Odkryć kopce! 1 marca 1943 r. 247
Referat prac biurowych 255
Referat prac biurowych. 28 kwietnia 1943 r. 262

4. Małe zwierciadło getta 265
[„Getto żyje pod znakiem brukwi…”]. 10 grudnia 1943 r. 266
[„Czarno-biała idylla…”]. 11 grudnia 1943 r. 267
[„Kronikarz ma urodziny…”]. 24 lutego 1944 r. 267
[„Minister finansów rwie włosy z głowy…”]. 28 lutego 1944 r. 269
[„Sezon uprawny…”]. 13 maja 1944 r. 271
[„Hurra, paczka!…”]. 16 maja 1944 r. 271
[„Nowy cud świata?…”]. 19 maja 1944 r. 272
[„Cebula, cebula…”]. 22 maja 1944 r. 273
[„Paczki. Liczba odbiorców…”]. 25 maja 1944 r. 274
[„I znów paczki…”]. 26 maja 1944 r. 274
[„Paczki z Pragi…”]. 5 czerwca 1944 r. 275
[„Paczki. Ciągle jeszcze…”]. 13 czerwca 1944 r. 276
Biuletyn chlebowy nr 6. 18 czerwca 1944 r. 276
[„Ucieczka do piekła…”]. 20 czerwca 1944 r. 279
[„Jabłuszko, dokąd się toczysz…? 46-letni R.M.…”]. 7 lipca 1944 r. 280
[„Jabłuszko, dokąd się toczysz…? Ów ojciec rodziny…”]. 8 lipca 1944 r. 281
[„Jabłuszko, dokąd się toczysz…? (Ciąg dalszy)”]. 12 lipca 1944 r. 282
[„Samobójstwo poprzez zabójstwo z obowiązku…”]. 18 lipca 1944 r. 282
[„Jabłuszko, dokąd się toczysz? (patrz Sprawozdanie…)”]. 27 lipca 1944 r. 283
Co słychać, o czym się mówi [„Przełożony dał tytoń…”]. 28 lipca 1944 r. 284

5. Teksty do albumów 287
Opieka społeczna. Urlop w getcie. Wrzesień 1943 r. 288
Od talonu do kuchni wzmacniającej. Wrzesień 1943 r. 300
Opieka społeczna w getcie. Maj 1944 r. 306

Spis ilustracji 315
Bibliografia 319
Indeks osób 323

Nikt jeszcze nie napisał recenzji do tego produktu. Bądź pierwszy i napisz recenzję.

Tylko zarejestrowani klienci mogą pisać recenzje do produktów. Jeżeli posiadasz konto w naszym sklepie zaloguj się na nie, jeżeli nie załóż bezpłatne konto i napisz recenzję.

USTAWIENIA PLIKÓW COOKIES
W celu ulepszenia zawartości naszej strony internetowej oraz dostosowania jej do Państwa osobistych preferencji, wykorzystujemy pliki cookies przechowywane na Państwa urządzeniach. Kontrolę nad plikami cookies można uzyskać poprzez ustawienia przeglądarki internetowej.
Są zawsze włączone, ponieważ umożliwiają podstawowe działanie strony. Są to między innymi pliki cookie pozwalające pamiętać użytkownika w ciągu jednej sesji lub, zależnie od wybranych opcji, z sesji na sesję. Ich zadaniem jest umożliwienie działania koszyka i procesu realizacji zamówienia, a także pomoc w rozwiązywaniu problemów z zabezpieczeniami i w przestrzeganiu przepisów.
Pliki cookie funkcjonalne pomagają nam poprawiać efektywność prowadzonych działań marketingowych oraz dostosowywać je do Twoich potrzeb i preferencji np. poprzez zapamiętanie wszelkich wyborów dokonywanych na stronach.
Pliki analityczne cookie pomagają właścicielowi sklepu zrozumieć, w jaki sposób odwiedzający wchodzi w interakcję ze sklepem, poprzez anonimowe zbieranie i raportowanie informacji. Ten rodzaj cookies pozwala nam mierzyć ilość wizyt i zbierać informacje o źródłach ruchu, dzięki czemu możemy poprawić działanie naszej strony.
Pliki cookie reklamowe służą do promowania niektórych usług, artykułów lub wydarzeń. W tym celu możemy wykorzystywać reklamy, które wyświetlają się w innych serwisach internetowych. Celem jest aby wiadomości reklamowe były bardziej trafne oraz dostosowane do Twoich preferencji. Cookies zapobiegają też ponownemu pojawianiu się tych samych reklam. Reklamy te służą wyłącznie do informowania o prowadzonych działaniach naszego sklepu internetowego.
ZATWIERDZAM
Ta strona korzysta z plików cookies.
Korzystając z niej, wyrażasz zgodę na ich używanie zgodnie z aktualnymi ustawieniami Twojej przeglądarki.
Więcej informacji znajdziesz w naszej Polityce prywatności i cookies.
USTAWIENIA
ZAAKCEPTUJ TYLKO NIEZBĘDNE
ZGADZAM SIĘ
zamknij
Kontrast
Wielkość tekstu
Wysokość linii
Odstęp liter
Kursor
Skala szarości
Ukryj obrazy
Czytelna czcionka
Wyłączenie animacji
Wyrównanie tekstu
Nasycenie
Podkreśl odnośniki
Czytnik ekranu
Zresetuj wszystkie ustawienia